Reorganisaziun lös da scoula

Infuormaziun e dumondas

Structuras da scoula futuras

Il cumün da Scuol spordscha actualmaing in mincha fracziun üna scoula, dimena tschinch lös da scoula cun tschinch manaders e manadras. Las cifras da las scolaras ed ils scolars sun survisiblas. Las naschentschas a Scuol as han diminuidas tanter l’on 2011 – 2025 per 33% ed eir las prognosas a lunga vista muossan üna cuntinuaziun dal trend negativ. Intant cha hoz frequaintan 398 scolaras e scolars lur scolaziun illas scoulas da Scuol, da quels 242 in primara, as varaja l’on 2032/2033 in tuot amo 302 scolaras e scolars e da quels 185 uffants chi frequentaran ils 6 ons da scoula primara. Quist svilup fa pissers ed ha dat andit a la suprastanza cumünala ed al cussagl da scoula da s’occupar ed analisar la situaziun e dad elavurar üna strategia per las scoulas a lunga vista.

La dumonda centrala cha la suprastanza cumünala s’ha fatta, d’eira, co chi’s possa organisar las scoulas uschè ch’ellas restan a lunga vista qualitativmaing bunas, finanzialmaing supportablas e sgüradas a lunga vista. Las sfidas ed ils böts per la reorganisaziun da las structuras da scoula d’eiran cleramaing da mantgnair la decentralisaziun, da resguardar ils bsögns e las pretaisas dals uffants, genituors e da la società, da nüzziar infrastructura e capacitats existentas, dad optimar las grondezzas da las classas, dad evitar structuras parallelas, da resguardar la güstia da fuormaziun e da pudair spordscher sportas supplementaras i’ls singuls lös.

Ils singuls lös da scoula sun sün quai gnüts analisats cun premura, l’infrastrtuctura existenta es gnüda examinada sco eir ils effets pussibels davart las sinergias. Id es gnüda installada üna gruppa da lavur, chi consistiva dal president ed üna commembra dal cussagl da scoula, ün manader da scoula ed il suprastant dal decasteri scoula. La posiziun geografica centrala tanter Guarda e Ftan, il bun stadi da fabrica dal stabilimaint, seis spazi generus e l’access per gronda part sainza impedimaints han persvas da fixar Ardez sper Scuol e Sent, sco lö da scoula a lunga vista. Uschè vegnan evitadas in avegnir structuras parallelas e quai sainza bsögn dad ulteriuras investiziuns. Il respargn annual dals cuosts d’immobiglias e cuosts da persunal importa almain CHF 900‘000.

La fin da lügl ha la suprastanza cumünala decis da reorganisar las structuras da scoula culs trais lös, Sent, Ardez e Scuol a partir da l’on scolastic 2028/2029. A partir da là frequaintan las scolaras ed ils scolars da Ftan l’instrucziun illa scoula ad Ardez, quellas e quels da Tarasp a Sent. Cun trais lös da scoula as poja in avegnir eir spordscher sportas supplementaras sco p.ex. structuras da di.


Dumondas 

1. Perche vegnan serradas las scoulas a Tarasp ed a Ftan?
La decisiun da redüer ils tschinch lös da scoula dal cumün da Scuol sün trais, ha differents motivs. Per l’üna ha la situaziun actuala da scolaras e scolars ed eir il svilup demografic dat andit per evaluar la situaziun da las scoulas. Actualmaing frequaintan 398 scolaras e scolars l’instrucziun scolastica illas scoulas a Scuol. Il svilup demografic demuossa, cha la cifra da naschentschas i’l cumün da Scuol as ha diminuida tanter l’on 2015 ed il 2025 per 23%. Prognosas demuossan, cha’l trend negativ cuntinua. Uschè giaran a scoula i’l cumün da Scuol l’on 2032/2033 in tuot be amo 302 uffants e da quels amo 185 in primara. Il bainstar, ils bsögns dals uffants e la güstia da fuormaziun ans es important. Perquai laina spordscher a lunga vista üna buna scoula cun las medemmas schanzas per tuots. Scoulas cun classas plü grondas spordschan gruppas socialas plü grondas e pussibilteschan daplü contacts socials. Ün oter motiv sun las finanzas. La reducziun sün trais lös da scoula redüa ils cuosts structurals a lunga vista. Il respargn annual da cuosts da mantegnimaint d’immobiglias e persunal s’amunta a bundant CHF 900’000.

2. Perche sun pertoccas las scoulas da Ftan e Tarasp?
Centrals per la decisiun d’eiran sper las grondezzas da las classas i’ls singuls lös e’l svilup demografic sur tuot il cumün, criteris davart l’infrastructura dals stabilimaints existents, la ragiundschibiltà, il bsögn d’investiziun, la güstia da fuormaziun e la supportabiltà finanziala a lunga vista. Cun Scuol, Sent ed Ardez sco lös da scoula, pon gnir evitadas structuras parallelas. Ultra da quai pon gnir optimadas las grondezzas da classas e la restructuraziun da stabels sco eir ils cuosts da gestiun pon gnir redots substanzialmaing.

3. Che fuorma la basa davart il svilup demografic?
Il svilup demografic demuossa cleramaing ün trend negativ. L’on 2025 haja dat in tuot il cumün da Scuol 28 naschentschas, quai correspuonda teoreticamaing a la grondezza da duos classas primaras. Tenor prescripziuns chantunalas po üna classa quintar fin 24 scolaras e scolars. Eir las statisticas dal forum d’economia Grischun, (“Wirtschaftsforum Graubünden”) demuossan üna diminuaziun marcanta pro la populaziun giuvna: Entraivan avant desch ons 40 uffants e daplü illa scoula primara, saran quai in avegnir maximalmaing 25 fin 30 uffants per l’inter cumün da Scuol.

4. Sun gnüdas scleridas eir otras pussibiltats?
La suprastanza cumünala s’ha approfondida daspö divers ons cullas structuras da scoula. Insembel cul cussagl da scoula e l’inspectorat chantunal sun gnüdas fattas analisas dals differents lös da scoula. Las cifras da scolars, cuosts da gestiun e bsögns da la società sun realtats ed a man da quels fats esa necessari d’adattar ils lös da scoulaziun là ingio chi fa sen ed ingio cha l’infrastructura es avant man ed in ün bun stadi. Il böt d’eira adüna da rinforzar üna structura decentrala per mantgnair attractivas las fracziuns cun e sainza lös da scoula.

5. Che consequenzas ha la serrada per las scolaras ed ils scolars e la magistraglia?
La müdada capita per l’on da scoula 2028/2029. A partir da quel on da scoula, van ils uffants da Tarasp a scoula a Sent e pon uschè frequentar l’inter temp da scoula obligatoric al medem lö. Ils uffants da Ftan frequaintan la scoula primara ad Ardez. Las singulas classas dvaintan uschè plü grondas ed i dà la pussibilità per sportas supplementaras sco p.ex. üna maisa da mezdi i’ls singuls lös da scoula. Las consequenzas concretas per la magistraglia, sco eir ils detagls davart ils transports da scolars e scolaras han da gnir elavuradas in ün prossem pass. Per quel motiv as haja installà üna gruppa da lavur chi consista da commembers dal cussagl da scoula e la suprastanza cumünala. La rolla centrala ha il cussagl da scoula.

6. Patischa tras quist müdamaint la qualità da scoula?
L’inspectorat chantunal attestescha, cha’l cumün da Scuol haja bunas scoulas in tuot las fracziuns. La qualità da scoula dependa da plüs facturs. Da metter insembel lös da scoula nu significha automaticamaing ün pegioramaint da la qualità da scoula, al cuntrari. Scoulas cun classas plü grondas pussibilteschan nouvas perspectivas e pussibiltats pedacogicas ed i’s pon sviluppar sportas specificas supplementaras. Decisiva nun es la grondezza dal lö da scoula, mabain la qualità da l’instrucziun, la chüra dals uffants e sportas da promoziun.

7. Che consequenzas ha quista decisiun sülla vita illas fracziuns da Tarasp e Ftan?
A partir da l’on da scoula 2028/2029 nun han Tarasp e Ftan plü ingüna scoula. Üna scoula es bainschi üna part importanta da la cumünanza, il svilup d’üna fracziun e d’ün cumün dependa però eir da blers oters facturs. Per üna cumünanza vivüda douvra tanter oter spazi da viver, sportas per famiglias, societats, abitantas ed abitants ingaschats e lös d’inscunter. Ils uffants da Tarasp e da Ftan restan eir in avegnir part da lur cumün cun avair temp liber, societats, amis e famiglia in lur fracziun. La scoula ed il lö da domicil nu ston esser sforzadamaing al listess lö per viver e mantgnair üna cumünanza e lur tradiziuns. Ün exaimpel demuossa Guarda, chi nun ha daspö passa 20 ons ingüna scoula, ma chi ha tanter oter üna giuventüna fich activa.

8. Perche investischa il cumün blers raps i’l lö da scoula Scuol?
Investiziuns ill'infrastructura da scoula e l'organisaziun dals lös da scoula ston gnir resguardats in üna vista generala. Ingio chi vegnan instruits a lunga vista uffants sto esser avantman eir l'infrastructura correspundenta. Las investiziuns a Scuol nu sun perquai ün cunterargumaint a la reorganisaziun, dimpersè part da la planisaziun a lunga vista da tuot l'infrastructura da scoula.

9. Che capita culs stabilimaints da scoula a Tarasp ed a Ftan?
Tant a Ftan sco eir a Tarasp nu sun las chasas da scoula colliadas directamaing culla sala polivalenta. A Ftan as rechatta il stabilimaint liber da quatter varts e l’access a la sala da gimnastica po gnir fat cun üna entrada separada e quai eir per persunas cun impedimaints. Tal stabilimaint pudess gnir nüzzià bain otramaing, sco per exaimpel sco chasa d’abitar o d’affar. Eir il stabilimaint a Tarasp es liber da quatter varts e culla chasa Uorgia exista üna sala polivalenta, uschea cha eir quella chasa pudess gnir nüzziada otramaing sainza esser in ün conflict d’interess tanter adöver public e privat. La decisiun da reorganisar ils lös da scoula sül on scolastic 2028/2029 dà eir temp per elavurar detagls concrets davart ils stabels a Ftan e Tarasp.

10. Perche nun es quista dumonda gnüda suottamissa a la radunanza cumünala?
La respunsabiltà davart ils lös da scoula es illa cumpetenza e respunsabiltà da la suprastanza cumünala. Quella ha fat divers sclerimaints ed analisas ed ha involvà pro la procedura eir il cussagl da scoula e l’uffizi da cumüns chantunal.

Ulteriura remarcha
I sun gnüdas inoltradas duos petiziuns da genituors da Ftan e da Tarasp per mans dal cussagl da scoula e la suprastanza cumünala. Talas vegnan trattadas dürant il prossem temp. Ultra da quai es gnü inoltrà ün recuors pro’l güdisch superiur chantunal. Quai significha chi dà üna procedura giuridica per sclerir il cas.

Reorganisaziun lös da scoula: infuormaziun
Reorganisaziun lös da scoula: dumondas
 

ulteriuras comunicaziuns actualas